[ Kapat X ]
Kullanıcı Adı :
Şifre :
Beni Hatırla    


[ Üye olmak için tıklayın ]
Şifrenizi hatırlamıyorsanız tıklayın
 
 
Üye Girişi
Poisson Oranı

Poisson Oranı Nedir

Poisson oranı için birkaç tane tanım bulunmaktadır. Bunlar şu şekildedir.

Kayaç numunesine yük uygulandığında oluşan çapsal (enine) birim deformasyonların, boyuna birim deformasyonlara oranıdır.

Normal gerilmelerin etkisi altında,etkime düzlemi içinde oluşan boy değişiminin eksenel doğrultusundaki boy değişimine olan oranır.

Basit olarak tanımlarsak cisimdeki enine genişlemnin boyuna kısalmasına oranıdır.

Genel olarak poisson oranının formülü şu şekildedir.

 

  

        

γ   :Poisson oranı

Єx : Çapsal Birim Deformasyon

Єy : Boyuna birim Deformasyon

Bir kaya malzemesinin Poisson oranı statik deneylerle (ISRM 1978, ASTM 1998a) ölçülebildiği gibi, elastik dalga hızlarının ölçüldüğü dinamik deneylerle (ISRM 1977, ASTM 1998b) de dolaylı olarak belirlenebilmektedir. Pratikte ise poisson oranı genellikle tek eksenli basma deneyi ile hesaplanır.

Tek eksenli Basma Dayanımı ile Poisson Oranının Belirlenmesi

Tek eksenli basınç dayanımı kayaç numunelerinin kırılmaya karşı gösterdikleri dirençtir. Birimi kg/ cm2 dir.7x7x7 boyutlu küp yada L / D oranı 2-2.5 değerinde olan silindir numuneler kullanılır. Kullanılan numunelerin alt üst yüzeyleri mümkün olduğunca pürüzsüz ve düzgün olmalı.

 Poisson oranını öğrenmek istediğimiz numuneler hidrolik press,çelik plakalar arasına yerleştirilir. Numunenin kırıldığı andaki tatbik edilen yük ile numune yüzey alanının oranı T.E.B dayanımını verir.

Deney esnasında numuneye yük uygulandığında oluşan çapsal birim deformasyonun değeri ve eksenel birim deformasyonu belirlenir. Bu deformasyon  değerleri deney sırasında prese bağlanan elektro balans sayesinde elde edilir. Elektro balans her P yükünde bir L deformasyon değeri ölçülmesini sağlar.

Tek eksenli basınç dayanımıyla ayrıca elastisite modülüde hesaplanabilir. Elastisite modülü elastik davranışlı malzemenin birim boy değişimi için gerekli olan gerilme miktarıdır. Deformasyon elastisite modülündede etkindir.

Kayaçların Poisson Oranı İle ilgili Yapılan Deneysel Sonuçlar

Kaya malzemesiyle ilgili deneysel çalışmalara göre; kayacın Poisson oranının, fiziksel ya da mekanik, diğer bir özellikle ilişkisinin olmadığı anlaşılmaktadır . Ancak, çevresel unsurların, Poisson oranını bir şekilde etkileyeceği beklenebilir. Bunlardan belki de en kolayca belirlenecek etki sıcaklıkla ilgili olandır. Yapılan deneylerde kayaçların Poisson oranının nispeten düşük sıcaklıklarda (300 °C'ye kadar) pek fazla değişmediğini gösterirken, oldukça yüksek sıcaklıklarda, bazı kayaçların Poisson oranı dramatik şekilde azaldığı saptanmıştır.

Elastik bir eşyönlü (izotropik) malzeme için bu sabitin kuramsal olarak -1 ile 0.5arasında değişebileceği bilinmektedir.

Poisson oranı (lastik/kauçuk türü katılarda olduğu gibi) 0.5 değerine yaklaştıkça, hacim modülü rijitlik modülünden çok büyük hale gelir ve malzeme sıkıştırılamaz (incompressible) olarak nitelendirilir. Öte yandan, Poisson oranı -1 değerine yaklaştıkça, malzeme son derece sıkıştırılabilir olurken, kesme gerilmeleri altında şekil değişikliğine karşı direnci aşırı bir şekilde artar.

Poisson oranı, etüt sahasındaki zemin ve kayacın suya doygunluk derecelerini aydınlatma açısından önemlidir. Vp ve Vs dalga hızları yardımıyla bulunur. Poisson oranı kesinlikle 0.5 değerini geçemez. Bu oran 0.5’e yaklaştıkça suya doygunluk artar.

Kayaçların Poisson oranları için yapılacak bir sınıflamada alt sınırın sıfır ve üst sınırın da 0.5 olması, ya beş aralıklı ya da üç aralıklı sınıflama seçeneklerini meydana getirmiştir.

Beş Aralıklı Sınıflama

 

 

 

 

 

 

Üç aralıklı sınıflama

Sınıflar

Poisson Oranı ( v )

Düşük

0 < v < 1/6

Orta

1/6 < v < 1/3

Yüksek

1/3 < v < 1/2

 





Kaynak: EDİTÖR
Ekleyen: editör
Yorum:(0) | Okuma:(5252) | 26/01/2011 - 18:05
Arkadaşına gönder
Yorumlar



Bu sayfaya yorum yapmak için lütfen üye olunuz.


 
Facebook Grubumuz
Twitter Sayfamız